Od 16 do 18 września 2026 r. zabytkowe wnętrza radzyńskiej rezydencji staną się przestrzenią ogólnopolskiej debaty nad dziedzictwem rodu Potockich.

Na trzydniowe spotkanie złoży się blisko 30 referatów badaczek i badaczy z kilkunastu czołowych ośrodków uniwersyteckich, muzealnych i archiwalnych z Polski oraz z zagranicy, a także wystawa rekonstrukcji historycznych i spotkanie słowno-muzyczne.

Konferencja „Potoccy z linii radzyńskiej: literatura – kultura – działalność publiczna" organizowana jest przez Pracownię Literatury Oświecenia Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Miasto Radzyń Podlaski oraz Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Obrady w całości odbędą się w Pałacu Potockich.

Otwarcie zaplanowano na środę 16 września o godz. 9.00. Gości powitają burmistrz Radzynia Podlaskiego Jakub Jakubowski, prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz, kierownik Pracowni Literatury Oświecenia IBL PAN, oraz Magdalena Bober-Jankowska z tej samej pracowni. Wykład inauguracyjny „Kątscy – historia i teraźniejszość" wygłosi Krzysztof Kątski ze Związku Rodu Kątskich.

Cztery sesje tematyczne

Program podzielono na cztery bloki, które prowadzą od biografii fundatorów rezydencji aż po materialny świat pałacu.

Imago, memoria, litterae – Marianna z Kątskich i Eustachy Potoccy w kręgu biografistyki i tekstów epoki. Pierwsza sesja poświęcona jest fundatorom radzyńskiej rezydencji: przyczynkom do biografii Eustachego Potockiego, jego wizerunkowi w pamiętnikach i panegirykach, kazaniu pogrzebowemu z 1768 roku, a także translatorskiej pracy Marianny z Kątskich nad komediami Moliera.

Ars vivendi, ars cogitandi – damy z kręgu Potockich w sferze rzeczy i idei. Blok drugi obejmuje m.in. inwentarz pośmiertny Katarzyny z Potockich Kossakowskiej, księgozbiór i zainteresowania intelektualne Izabeli z Lubomirskich Potockiej oraz rolę arystokracji w upowszechnianiu mody zachodnioeuropejskiej w XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej.

Generatio illuminata – dzieci Marianny i Eustachego Potockich w przestrzeni myśli, literatury i polityki. Najobszerniejsza, całodniowa sesja czwartkowa koncentruje się na młodym pokoleniu reformatorów. Referaty dotyczą wykształcenia trzech synów Potockich, wątków wolnomularskich w rodzinie, korespondencji poetyckiej Wojciecha Miera i Ignacego Potockiego, a przede wszystkim wielostronnej spuścizny Stanisława Kostki Potockiego: jego pism o języku ojczystym, teatraliów, poglądów na kulturę Orientu, a nawet refleksji kulinarnych.

Theatrum vitae aulicae – materialne uniwersum radzyńskiej rezydencji. Sesja finałowa najmocniej wiąże się z samym Radzyniem. Mowa będzie o środowisku urzędników na dworze Marianny z Kątskich Potockiej, o miejscu klucza radzyńskiego w krajobrazie społecznym i majątkowym epoki, o ikonografii radzyńskiej linii Potockich, o pałacowym ogrodzie oraz o rozproszonych dziś portretach królewskich pochodzących z Pałacu Potockich.

Wydarzenia towarzyszące

W środę 16 września o godz. 16.30 odbędzie się wernisaż wystawy „Od rokoka do empiru. Moda w kręgu Potockich" wraz z kuratorskim oprowadzaniem z udziałem rekonstruktorki Elżbiety Dunin-Wąsowicz z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Dzień później, w czwartek 17 września o godz. 16.30, zaplanowano spotkanie słowno-muzyczne „Oświeceniowy wyrok na dudy". W muzyczną podróż po dźwiękach dawnej Europy – od wędrownych melodii, przez polskie wiwaty, po wersalskie kaprysy – zabierze słuchaczy Bartłomiej Czyż ze Stowarzyszenia Chorągiew Rycerstwa Ziemi Lubelskiej, muzyk, dudziarz i rekonstruktor historyczny, członek zespołu Baba na Niedźwiedziu.

Obrady zakończą się w piątek 18 września podsumowaniem i oficjalnym zamknięciem konferencji o godz. 13.00.

Szczegółowy program znajdziecie >>tutaj<<