Podczas prac nad VR-em Pałacu Potockich zespół projektu kierowany przez Joannę Bober natrafił na badania dr Oksany Łobko poświęcone portretom rodziny Potockich.

Analizując obrazy z dawnej kolekcji Potockich i Sadowskich z Czortkowa, przechowywane dziś m.in. w Muzeum Historycznym we Lwowie oraz w polskich muzeach, badaczka wykazała, że część portretów przez lata była błędnie identyfikowana. Zdradziły to detale: ordery, mundury, odznaczenia, a nawet sposób ułożenia fryzury. Najbardziej spektakularnym przykładem jest portret ze zbiorów Muzeum Historycznego we Lwowie. Przez lata był uznawany za wizerunek Feliksa Potockiego. Przedstawiony na obrazie mężczyzna nosi Order Orła Białego, najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej. Feliks nigdy go nie otrzymał, ale odznaczono nim Eustachego Potockiego. Ten jeden szczegół pozwolił całkowicie zmienić identyfikację portretu.

Na tym jednak nie kończą się odkrycia. Obraz od dawna opisywany jako portret Eustachego okazał się przedstawiać jego ojca, Jerzego Potockiego. Z kolei portret z Wilanowa, uznawany za wizerunek Dominika Potockiego, najprawdopodobniej jest kolejną wersją przedstawienia Eustachego.

Dr Łobko zweryfikowała także inne obrazy przypisywane Eustachemu. Jeden z najbardziej znanych przedstawia mężczyznę w bawarskim mundurze z lat 1778–1789, odznaczonego Orderem Lwa Palatyńskiego. Tymczasem Eustachy Potocki zmarł w 1768 roku, nie mógł więc zostać sportretowany w stroju, który pojawił się dopiero dekadę później. Podobne nieścisłości dotyczyły również innych portretów, na których widnieją odznaczenia lub elementy umundurowania z okresów, których nie mógł dożyć. Każdy z tych szczegółów pozwalał wykluczać kolejne błędne identyfikacje.

Dzięki badaniom dr Oksany Łobko udało się nie tylko uporządkować wiedzę o ikonografii rodziny Potockich, lecz także wskazać najbardziej wiarygodny wizerunek samego Eustachego. Za taki uznaje się portret młodego oficera w czerwonym mundurze dragonów, z Orderem Orła Białego na piersi – obraz przez lata błędnie opisywany jako portret Feliksa Potockiego.

Paradoksalnie przez wiele lat patrzyliśmy na portret Eustachego Potockiego, nie wiedząc, że przedstawia właśnie jego. Dopiero skrupulatne badania dr Oksany Łobko pozwoliły z dużym prawdopodobieństwem wskazać wizerunek, który najwierniej oddaje jego wygląd.

Źródło: Oksana Łobko, Ikonograficzne badania portretów Potockich z kolekcji I. Sadowskiego w zbiorach Lwowskiego Muzeum Historycznego.