Jak zapewnić seniorom możliwość jak najdłuższego życia we własnym domu?

Jak skuteczniej wspierać osoby z niepełnosprawnościami i ich rodziny? Jak pomagać mieszkańcom zmagającym się z samotnością, chorobą czy kryzysem psychicznym?

Odpowiedzi na te pytania zawiera Lokalny Plan Rozwoju Usług Społecznych i Deinstytucjonalizacji na lata 2026–2030, opracowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Radzyniu Podlaskim.

CZYM JEST LPRUS?

Za uchwałą o przyjęciu planu głosowała Rada Miasta na majowej sesji. Dokument wyznacza kierunki rozwoju miejskiego systemu wsparcia na najbliższe 5 lat. Nie jest to plan likwidacji istniejących instytucji ani ograniczania pomocy społecznej. Wręcz przeciwnie! Jego celem jest rozwój nowych usług i zwiększenie wsparcia dla mieszkańców. To właśnie MOPS, najlepiej znający potrzeby Radzynian, przygotował propozycje zmian mających poprawić jakość życia wielu rodzin.

NASZE MIASTO SIĘ ZMIENIA

Podstawą opracowania planu była analiza sytuacji społecznej i demograficznej. W 2025 roku ponad 3,8 tys. mieszkańców Radzynia miało więcej niż 65 lat, co stanowi ponad 27% populacji. Jednocześnie aż 43,5% gospodarstw domowych tworzą osoby mieszkające samotnie. Prognozy wskazują, że liczba mieszkańców będzie stopniowo maleć, a jednocześnie przybędzie osób wymagających opieki i wsparcia. Oznacza to konieczność dostosowania miejskich usług do nowych potrzeb.

CO OZNACZA DEINSTYTUCJONALIZACJA?

Choć nazwa brzmi skomplikowanie, idea jest prosta. Chodzi o to, aby pomoc trafiała do mieszkańców tam, gdzie żyją na co dzień. Nie oznacza to zamykania ośrodków pomocy społecznej, likwidacji MOPS-u czy ograniczania istniejących form wsparcia. Deinstytucjonalizacja polega na rozwijaniu usług, które pozwalają osobom starszym, chorym czy z niepełnosprawnościami zachować samodzielność jak najdłużej. Większość osób chce pozostać w domu, wśród bliskich i sąsiadów, zamiast przenosić się do placówki całodobowej opieki.

POMOC W TWOIM DOMU

Plan zakłada rozwój usług opiekuńczych świadczonych bezpośrednio w miejscu zamieszkania. Dzięki temu osoby starsze i niesamodzielne będą mogły dłużej funkcjonować samodzielnie, a ich rodziny otrzymają realne wsparcie. Wśród nowych rozwiązań znalazła się usługa „Złota Rączka” dla seniorów. Osoby powyżej 70. roku życia będą mogły skorzystać z pomocy przy drobnych naprawach domowych. Miasto planuje również program „Kultura i Sport na Receptę”. Dzięki voucherom osoby zagrożone samotnością lub wykluczeniem społecznym będą mogły uczestniczyć w zajęciach organizowanych przez Radzyński Ośrodek Kultury i Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji. Celem jest nie tylko aktywizacja, ale również przeciwdziałanie osamotnieniu.

WIĘKSZE WSPARCIE DLA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI

Znaczną część planu poświęcono osobom z niepełnosprawnościami i ich rodzinom. Zakłada on rozwój usług asystencji osobistej oraz opieki wytchnieniowej dla opiekunów osób wymagających stałej pomocy. W planie znalazły się także działania związane ze zdrowiem psychicznym. Miasto zamierza utworzyć Radzyńskie Centrum Wsparcia Psychologicznego i Terapeutycznego oferujące bezpłatne konsultacje, poradnictwo i grupy wsparcia.

POWSTANIE CUS NOWEGO

Jednym z najważniejszych projektów jest utworzenie Centrum Usług Społecznych. Oznacza to przekształcenie obecnego MOPS-u w nowoczesną instytucję koordynującą różne formy wsparcia. Nowe centrum ma być miejscem otwartym dla wszystkich mieszkańców. Jego zadaniem będzie koordynowanie usług świadczonych przez samorząd, organizacje pozarządowe i innych partnerów. Plan zakłada również utworzenie Dziennego Domu Pomocy dla seniorów.

MĄDRZE WYDAĆ PIENIĄDZE

Autorzy dokumentu zwracają uwagę także na aspekt finansowy. Utrzymanie jednej osoby w domu pomocy społecznej kosztuje obecnie ponad 45 tys. zł rocznie. Tymczasem wsparcie świadczone w miejscu zamieszkania to średnio około 5,5 tys. zł rocznie.

RAZEM Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI

Ważnym partnerem miasta będą organizacje pozarządowe. To one mają współtworzyć część nowych usług, prowadzić kluby seniora, organizować zajęcia aktywizacyjne, realizować opiekę wytchnieniową czy wspierać osoby z niepełnosprawnościami.

KIERUNEK: DOSTĘPNOŚĆ

LPRUS będzie realizowany do 2030 roku. Jego wdrażanie będzie monitorowane, a działania dostosowywane do potrzeb mieszkańców. Dokument ma stanowić podstawę do pozyskiwania środków zewnętrznych na rozwój nowych usług społecznych. Celem planu jest stworzenie Radzynia, w którym pomoc jest łatwo dostępna, elastyczna i dopasowana do potrzeb mieszkańców. Ma zapewnić potrzebującym mieszkańcom jak najdłuższe funkcjonowanie w swoim środowisku, blisko rodziny i lokalnej społeczności.